View this post on Instagram

For the 100th #anniversary. The #Bauhaus as a bus. Road trip through the modern age. © Van Bo Le-Mentzel

A post shared by Bauhaus Movement (@bauhaus.movement) on May 7, 2019 at 2:45am PDT

Propagiranjem mota koji glasi Forma prati funkciju, osnivač Bauhausa Walter Gropius postao je umetnički/dizajnerski revolucionar.

Forma mora da prati funkciju: razvoj modernog industrijskog dizajna

Krajem 19. veka Nemačka je težila ka tome da zameni Britaniju na mestu vodeće ekonomske sile. Metode industrijske proizvodnje i manufaktura, najpre popularizovane u Britaniji, u tom periodu razvijale su se širom Evrope.

Pametno i kvalitetno dizajnirani industrijski proizvodi bili su važan faktor za razvoj ekonomije

Pruska škola primenjene umetnosti, dotad usmerena isključivo na lepe umetnosti, preorijentisala se ka praktičnim zanatima po ugledu na engleske modele. Peter Behrens i Henry van de Velde preuzimaju vodeća mesta u umetničkim školama u Diseldorfu i Vajmaru, kako bi ih reoblikovali i osavremenili.

Godine 1907. Nemačka zanatlijska asocijacija (Deutscher Werkbund) osnovana je u Minhenu. Nemački proizvodi rađeni su sa fokusom na dobar dizajn, funkcionalnost i kvalitetne materijale. Velike kompanije kao što su Bahlsen i AEG imale su čitave kontingente proizvoda dizajnirane upravo u Werkbundu. Ovakvi potezi, na duge staze, trebalo je da uspostave nemački dizajn kao vodeći na svetskom tržištu.

Ekonomski rast ozbiljno je ugrozio Prvi svetski rat. Međutim, upravo tada, u vremenu krize, osniva se reformistički pokret s Walterom Gropiusom na čelu.

Walter i Ise Gropius

Mladi arhitekta već je bio poznat po svojim modernim i hrabrim projektima, kao i objavljenim tekstovima, novinskim člancima i esejima na temu teorije dizajna.

Škola Bauhaus (Staatliches Bauhaus in Weimar)

Nakon rata Gropius zamenjuje Henryja van de Veldea na čelu Vajmarske škole lepih umetnosti i rekreira je u najmoderniju i najkontroverzniju školu dvadesetih godina – Bauhaus (Staatliches Bauhaus in Weimar).

U toj školi nisu postojali profesori ili učitelji već masteri profesije. Među njima bili su Lyonel Feininger, Anni Albers, Wassily Kandinksy, Gehrard Marcks, Paul Klee, Marianne Brandt i Gertrud Arndt.

U godini kada je škola otvorena, Gropius je izjavio da su žene slobodne da je upišu (u tom trenutku u Nemačkoj žene su mogle da se edukuju kod kuće sa tutorima, a ne u javnim školama)

Upravo zato je više žena u godinama otvaranja pohađalo ovu školu u odnosu na muške studente. Ipak, škola Bauhaus nije postala mesto ženske emancipacije i malo umetnica postalo je poznato nakon diplomiranja. Pretpostavlja se da je to zbog istovremenog rasta Nacionalističkog pokreta, poražavajuće nemačke ideologije koja je dovela do Drugog svetskog rata. Takođe, iako je sam Gropius izjavio da neće biti razlike među polovima, žene nisu mogle da se bave arhitekturom ili dizajnom već uglavnom – pletenjem.

Nacisti vs. Bauhaus

Dok su žene plele, muškarci Bauhausa usavršavali su se na poljima arhitekture, dizajna i štampe. Slikar Lyonel Feininger vodio je štampariju i štampao prve Bauhaus publikacije. Njegov rad uvrštava se među najbitnije radove klasičnog modernizma, i kao takav bio je prikazivan u okviru raznih izložbi, muzejskih sajmova i drugih umetničkih manifestacija – od berlinskog Kronprinzenpalaisa do njujorškog Muzeja moderne umetnosti. Nažalost, umesto da usavršava nemačku umetničku i dizajnersku scenu, Feininger je morao da se preseli u SAD jer su nacisti smatrali njegov rad pogrdnim i nazadnim.

Gerhard Marcks, skulptor i grafički umetnik, postaje master Bauhaus keramičke radionice. Upravo pod njim formira se pravac eksperimentalne keramike i prvi prototipi serijske proizvodnje. Mnogi sada poznati proizvodi od keramike nastali su inspirisani Bauhaus radionicom, na primer, Syntax mašina za kafu (1924). Oskar Schlemmer vodio je radionicu za murale, a kasnije i skulpture, te dizajna scenografije. Kako su i njegovu umetnost nacisti smatrali nazadnom, nakon rata umro je u siromaštvu.

Prvo student, a kasnije i master, Marcel Breurer proveo je deceniju u školi Bauhaus. On je bio prvi dizajner nameštaja koji je od čeličnih cevi izrađivao stolice i stolove.

Cesca stolice, dizajn Marcel Breurer

Od 1925. do 1928. vodio je radionicu nameštaja, a nekoliko njegovih komada i dan-danas smatra se klasicima. Naravno, poput nekolicine kolega, preselio se u SAD, gde je nastavio sa radom nakon Drugog svetskog rata. Josef Albers i njegova žena Annie Albers radili su kao masteri u školi Bauhaus.

Anni i Josef Albers

Josef je razvio nove metode edukacije, dok je Anni postala najpoznatija umetnica veza. Nakon rata oboje se sele u SAD.

Bauhaus i dalje živi

Wilhelm Wagenfeld takođe je započeo svoju karijeru u Bauhausu. Njegov prvi dizajn postaje i najpoznatiji – jednostavna lampa staklenih abažura s postoljem od nikla. Ova lampa, nazvana WA24, i danas se smatra jednim od najpoznatijih dizajnerskih poduhvata. Ona se i dalje prodaje, moderna je i lako uklopljiva u najrazličitije enterijere. Dakle, reč je o bezvremenom dizajnu.

Laszlo Moholy-Nagy bio je master kursa za obradu metala i tokom svoje karijere, osim što je kreirao razna umetnička dela, poznat je po tome i što je otkrio, a zatim edukovao brojne talentovane dizajnere i dizajnerke

Marianne Brendt je upravo jedna od njih. Na njegov nagovor počela je da studira obradu metala kao jedina žena na kursu, i postala je najuspešnija. Njeni objekti od metala za svakodnevnu upotrebu trejdmark su Bauhausa.

Task lampe, dizajnerke Marianne Brandt i dan danas su moderne, te ih možete zateći po radnim sobama i kancelarijama

Više njenih dizajnerskih ideja otišlo je u serijsku proizvodnju – pepeljare, servisi za kafu i čaj… Lampe koje je dizajnirala proizvode se i danas u nepromenjenoj formi, čime je Marianne Brendt ostavila ozbiljan pečat na industrijski dizajn celog jednog veka koji je iza nas.

Na kraju, Herbert Bayer bio je jedan od sinonima Bauhausa. Marketinška tipografija koju je razvio naročito je popularizovala školu. U Bauhausu proveo je četiri godine kao student, a zatim je ostao da radi kao master. Danas se ne možeš smatrati dobrim grafičkim dizajnerom ili tipografom ako ne znaš ko je Herbert Bayer – njegov univerzalni lowercase alfabet je bezvremen i danas se umnogome koristi.

View this post on Instagram

‪The #Bauhaus was the most influential #modernist #art #school of the 20th century, one whose approach to teaching, and understanding art's relationship to society and technology, had a major impact both in Europe and the United States long after it closed. © The Open University‬

A post shared by Bauhaus Movement (@bauhaus.movement) on Apr 14, 2019 at 12:13pm PDT

The post Slavimo rođendan! Sto godina Bauhausa appeared first on 42 magazin.

Godine 1922, kada je studentkinja Annelise Fleischmann odabrala da se odrekne udobnosti buržoaskog života kako bi se upisala na vajmarski Bauhaus, ubrzo je shvatila da (iako je važilo da se škola zalaže za jednaka prava) ženama nije dozvoljeno da prisustvuju većini predavanja. Zbog toga je krenula na časove pletenja, gde su žene mogle da se usavršavaju. Iako je bila razočarana ovim prinudnim izborom, predmetna profesorka Gunta Stölzl ubedila ju je da je razboj odličan alat na kom može da razvija svoje umetničke veštine.

Za svoj diplomski rad napravila je eksperiment koristeći prirodna vlakna, fitilj za sveće i celofan. Rezultat je bio materijal koji se može koristiti kao zvučna izolacija, veoma otporan, a koji je bio preteča modernim tekstilima kakve danas upotrebljavamo u tehnološkoj industriji

Njen stil nastajao je pod uticajem nepredvidivih kompozicija Kandinskog i Kleeove polihromatike (obojica su predavali u Bauhausu) i razvijao se u ono po čemu je postala prepoznatljiva – dekonstrukcija, geometrija i racionalizam.

Anni Albers

Na njenim prvim radovima koji su nastali u laboratoriji pletenja elementi prepletanja nisu skriveni, već upravo suprotno – niti čine kompoziciju. Ideja da se materijal koristi kao platno na kom se prikazuju neki elementi prirode ili svakodnevnog života tada je već bila zastarela. Zato je Anni koristila same elemente materijala – vlakna, koja je uklapala geometrijski, a sve to uz pažljivu upotrebu boja. Na njenim muralnim panelima iz dvadesetih vidimo vertikalne linije od niti svile, vune i tafta koji se ponavljaju u istim intervalima; njih je presecala horizontalnim elementima i tako dizajnirala šaru.

Dok je još bila studentkinja, Annine kreacije pojavile su se u knjizi Tapis et Tissus (1929) umetnice i kolekcionarke Sonie Delaunay. Iste godine je za svoj diplomski rad napravila eksperiment koristeći prirodna vlakna, fitilj za sveće i celofan. Rezultat je bio materijal koji se može koristiti kao zvučna izolacija, veoma otporan, a koji je bio preteča modernim tekstilima kakve danas upotrebljavamo u tehničkoj industriji.

Iako nije radila direktno sa kreativcima iz fashion sveta, njene kompozicije i kombinacije boja koristili su mnogi dizajneri počevši od Yohjija Yammamotoa i Junye Watanabe, pa sve do komercijalnijih brendova kao što je Marni

Godine 1933. preselila se u SAD sa slikarom Josefom Albersom, koji je bio kolega student, ali kasnije i njen muž. Kada su došli u Ameriku, oboje su dobili profesorske pozicije na koledžu Black Mountain – jednom od retkih koji je u to vreme negovao studije evropske i američke avangarde. Često je putovala u Meksiko u potrazi za inspiracijom. Počela je da radi sa neobrađenim materijalima – lanom, sirovim pamukom i jutom; različite debljine i tekstura svakog materijala u kombinaciji stvarale su neverovatan kontrast. Iako je ovakav rad dosta zahtevan, kontrolisane greške su najfascinantniji elemenati pri procesu pletenja.

[See image gallery at 42magazin.rs]

Od 1941. pravila je i nakit inspirisan drevnim južnoameričkim civilizacijama, a 1949. organizovana je njena prva velika izložba u MOMA. Nakon Drugog svetskog rata Anni dodaje grafičke elemente svojim pletivima, ali zadržavajući svoj apstraktni jezik i pečat. Geometrijski paterni i linije pod uglom pomalo podsećaju na njene početke rekonstrukcije materijala. Sve do 1994, kada je umrla, održala je mnoge prestižne izložbe, sarađivala sa poznatim arhitektama kao što su Walter Gropius i Philip Johnson, ali i eksperimentisala sa industrijskom proizvodnjom tekstila. Iako nije radila direktno sa kreativcima iz fashion sveta, njene kompozicije i kombinacije boja koristili su mnogi dizajneri počevši od Yohjija Yammamotoa i Junye Watanabe, pa sve do komercijalnijih brendova kao što je Marni.

Kolekcija Alexandera McQueena inspirisana je Bauhaus školom, a pre svega radovima Anni Albers iz dvadesetih godina prošlog veka

Ukoliko vam je ova umetnička disciplina interesantna, u utorak 19. septembra se u Domu omladine Beograda otvara izložba Eme Radojčić Travelling Without Moving, domaće vizuelne umetnice koja radi (između ostalog) na razboju.

The post Boginja istkanih geometrijskih kompozicija appeared first on 42 magazin.